cpu ، سی پی یو

cpu چیست ؟

به واحد پردازش مرکزی اطلاعات cpu یا پردازنده میگویند که این مورد در موبایل بعنوان سیستم روی تراشه ( SOC ) نام گذاری میشود. تمام عملیاتهای محاسبه و تجزیه و تحلیل توسط این بخش که مغز سیستم محسوب میشود انجام میگیرد. سی پی یو مهمترین بخش یک وسیله‌ی الکترونیکی است. پردازنده اینتل قویترین در بازار است و هم اکنون core i9 در بازار پخش شده و رقابت شدیدتر و هرروز اطلاعات جدیدتری به بازار ارائه میشود. با ما همراه باشید.

cpu چیست؟ انواع سی پی یو و مدلهای مختلف آن را بشناسید

شرکتهای تولید کننده‌ی سی پی یو

شرکتهای مختلفی اقدام به تهیه و تولید پردازنده میکنند که در این میان دو دسته‌ی مجزا داریم شرکتها و کمپانیهایی که تولید cpu برای سیستمهای خانگی و لب تاپها و نوت بوکها میکنند و شرکتهایی که چیپست یا پردازنده روی تراشه برای موبایلها میکنند.از بین شرکتهایک که تولید پردازنده‌ برای کامپیوتر میکنند بدون شک شرکتهای اینتل و آ.ام.دی از بیقیه شناخته شده تر و برترند و اما در بین شرکتهای تولید کننده‌ی چیپست موبایلی ( سیستم روی چیپ ( SOC) ) شرکتهای زیادی در رقابت هستند که برترین انها اسنپ دراگون و سری a اپل واقعا قدرتمند هستند و پردازنده‌های اگزینوس رو هم که سامسونگ تولید میکند بسیار پرقدرت هستند. در این مقاله ما بشتر قصد معرفی و مقایسه‌ی پردازنده های کامپیوتری را داریم.

شرکتهای تولید کننده‌ی پردازنده‌ی کامپیوتری

  • Cyrix
  • Nexgen
  • IBM
  • Metaflow
  • Chips & Technology
  • Motorola
  • NEC
  • Rise
  • IDT
  • IIT
  • Intel
  • AMD
پردازنده اینتل
پردازنده core i9

شرکتهای تولید کننده‌ی چیپست موبایلی ( سیستم روی چیپ ( SOC) )

قطعات گوشی
  • کوالکام اسنپدراگون (Qualcomm Snapdragon)
  • مدیاتک (Mediatek)
  • سری A
  • کرین (Kirin)
  • ALLWINER
  • اگزینوس (Exynos)
  • HISILICON

تولیدات اینتل و انواع پردازنده‌های آن

در ادامه به بررسی پردازنده‌های اینتل میپردازیم و بصورت دسته بندی و جداگانه انواع آنها را خدمتتان معرفی خواهیم کرد. در ابتدا یک تاریخچه‌ی کوتاه و بعد از آن انواع cpu موجود در بازار را بیان میکنیم و بعد از آن به بررسی نسلهای مختلف پردازنده‌ها میپردازیم و آنها را بصورت مشخص و واضح خدمتتان معرفی خواهیم کرد. دسته بندی متفاوت دیگری هم وجود دارد که مربوط به سی پی یو های لپ تاپی و کامپیوتری میباشد که از لحاظ ساختار و تکنولوژی باهم متفاوت هستند و نیاز هست حتما در این زمینه نیز اطلاعات کامل را داشته باشید.

تاریخچه CPU اینتل

سال1968 شرکت اینتل پایه گذاری و تاسیس شد و در سال ۱۹۷۱ بود که اولین پردازنده‌ی اینتل مدل ۴۰۰۴ بود که ساخته شد. پردازنده ابتدایی 4004 با سرعت کلاک ۷۴۰KHz و در ابعاد ۱۰ میکرون ساخته شده بود. در ادامه‌ی روند تولیدات مدل های ۸۰۰۸، ۸۰۸۰ و ۸۰۸۵ را به بازار عرضه کرد که با افزایش قدرت پردازشی، سرعت کلاک بالاتر و کاهش اندازه رو به رو بودند. مدل ۸۰۸۶ اولین پردازنده X86 بود که در ۱۹۷۸ ساخته شد. روند ارتقا محصولات ادامه داشت و هر محصولی از قبلی قویتر و پرسرعت‌تر بود تا اینکه در سال ۲۰۰۸ intel نام گذاری پردازنده های خود را تغییر داد و نسلهای جدید را روانه بازارها کرد. بعد از این اتفاق اینتل سعی دارد هر ساله نسل جدیدتر و با کیفیت‌تر از این پردازنده‌ها را معرفی کند.

در سال ۱۹۷۸ این شرکت معماری X86 را برای پردازنده ابداع کرد. ابداع و استفاده از همچنین معماری که تا امروز نیز مورد استفاده است روز به روز شرکت اینتل را به اوج رساند و این شرکت در سالهای بعد اقدام به تولیدات بسیار باکیفیت تر و پرقدرت‌تری نمود . سالها بعد (2008) اینتل اقدام به معرفی نسلهای جدید نمود که در ادامه خدمتتان معرفی خواهند شد.

نسلهای سی پی یو اینتل

اینتل از سال 2008 نامگذاری سی پی یو را تغییر داد و از نامگذاری Core i استفاده نمود و این نامگذاری را جایگزین سری های Core 2 نمود. خیلی از مردم بر این باورند که عدد بعد از Core i نسل آن را مشخص میکند و یا اینکه این عدد تعداد هسته‌ی هر cpu را مشخص میکند. اما اگر حتی برای خرید به یک مرکز فروش سیستمهای کامپیوتری مراجعه کرده باشید خواهید فهمید که اساس و اصول نامگذاری بر خلاف آنچه که تصور عموم بوده میباشد.

مدلهای موجود در بازار

در بازار داخلی و تا کنون مدلهای Core i3 ،Core i5 ، Core i7 ، core i9 به بازار ارائه شده و شاید این نامگذاری که core به معنای هسته است باعث شده خیلیا به اشتباه افتاده و عدد جلوی آن را بعنوان تعداد هسته‌ی آن در نظر بگیرند. اما بعد از این مقاله شما پر از اطلاعات مفید و بروز خواهید شد. 🙂

نسلهای ارائه شده به بازار

ردیفشماره‌ی نسلسال معرفی به بازارمعماری ساختتکنولوژی ساخت
10نسل دهم2019معماری تایگر لیک (Tiger Lake)فرآیند ساخت ۱۰ نانومتری
1نسل اول2008 معماری نِهِیلِم (Nehalem)فرآیند ساخت ۴۵ نانومتری
2نسل دوم2011معماری سندی بریج (Sandy Bridge)فرآیند ساخت ۳۲ نانومتری
3نسل سوم2012معماری آیوی بریج (Ivy Bridge)، فرآیند ساخت ۲۲ نانومتری
4نسل چهارم2013معماری هسول (Haswell)فرآیند ساخت ۲۲ نانومتری
5نسل پنجم2014معماری برادول (Broadwell)فرآیند ساخت ۱۴ نانومتری
6نسل ششم2015معماری اسکای‌لیک (Skylake)فرآیند ساخت ۱۴ نانومتری
7نسل هفتم2016معماری کبی لیک (Kaby Lake) فرآیند ساخت ۱۴ نانومتری
8نسل هشتم2017معماری کنون‌لیک (Cannonlake) فرآیند ساخت ۱۰ نانومتری
9نسل نهم2018معماری آیس لیک (Ice Lake)فرآیند ساخت ۱۰ نانومتری

انواع سی پی یو اینتل (مدلها)

دسته بندی و انواع سی پی یو فقط مربوط به نسلهای آن و نامگذاری آن نمیشود. دیگر دسته بندی که وجود دارد مربوط به تکنولوژی ساخت برد و قطعات الکترونیکی میباشد. برد و قطعات الکترونیکی که در لپ تاپها استفاده میشود از نوع (SMD) میباشند و برد و قطعات الکترونیکی که در کامپیوترهای خانگی استفاده میشوند از نوع ( DIP )میباشد که در ادامه به مختصر توضیحاتی در مورد آنها میپردازیم.

بردهای الکترونیکی DIP :

یک قطعه الکترونیکی با دو ردیف پین موازی است. این قطعه ممکن است روی برد لحیم شود و یا روی سوکت نصب شود. DIP یک تراشه از جنس طلا یا نقره است که با پوشش پلاستیک سخت پوشیده شده است. در درجه‌ی اول این قطعه برای غلبه بر مشکلات نصب قطعات الکترونیکی روی برد طراحی شده است.

قطعات DIP به راحتی روی برد نصب می شوند و احتیاجی به هیچ وسیله یا ابزار خاصی نمی باشد. قطعات DIP  با روکش پلاستیکی کاربرد بیشتری دارند ولی در کاربری نظامی نوع سرامیکی آن کاربرد دارد.

CPU و دیگر قطعات اصلی PCها از این تکنولوژی استفاده میکنند. در کامپیوترهای اداری و یا به قول عموم رو میزی بعلت وجود فضای کافی برای قطعات و استفاده از تکنولوژیهای بالاتر از بردهای دیپ استفاده میکنند.

بردهای الکترونیکی SMD :

در مونتاژ smd قطعات به صورت مستقیم بر روی سطح برد نصب میشوند. این مونتاژ به عنوان نصب مسطح مشهور است این روش در سال 1960 توسعه داده شد. و در سال 1980 به طور فزاینده محبوب شد. امروزه تقریبا تمامی سخت افزارهای الکترونیکی با استفاده از این روش ساخته شده است. هدف از مونتاژ به این روش تولید بردهایی است که ارزان بوده و در صورت خرابی بدون تعمیر تعویض شوند.

استفاده از تکنولوژی smd  بعلت تمایل بازار برای تکنولوژی کوچکتر ، سریع تر و بهتر است . در مزایای لپ تاپها نیز اولین موارد قابل حمل بودن و قابلیت جابجایی راحت آن بعلت سایز کوچکتر و وزن کمتر آن عنوان میشود.

مزایای مونتاژ   SMD :

  • کاهش دخالت نیروی انسانی
  • کاهش هزینه
  • افزایش سرعت تولید
  • کاهش مصرف قلع
  • کاهش تولید گرما
  • کاهش مصرف برق
پردازنده ، سی پی یو

تفاوت سی پی یو کامپیوتری و لپ تاپی

به طور کل پردازنده ها به دو قسمت دسکتاپ برای رایانه‌های معمولی و Mobile برای لپ تاپ تقسیم می شوند. سپس از نظر قدرت، مصرف و.. به انواع مختلف دیگری تقسیم می شوند که هر کدام کاربرد خود را دارد. مثلاً در لپ تاپ هایی که هدف مصرف کم تر است پردازنده متفاوت تری نسبت به یک لپ تاپ گیمینگ که پردازش بالا تری را میطلبد استفاده می شود. به طور کلی قدرت بیشتر، مصرف و دمای بیشتری دارد. به طور مثال اگر در نام مدل یک پردازنده، حرف K استفاده شود، نشان دهنده آنلاک بودن سی پی یو برای انجام اورکلاک است. در صورتی که قصد اورکلاک کردن دارید، حتماً توجه داشته باشید که حرف K در مدل پردازنده شما وجود داشته باشد.

معرفی انواع CPU کامپیوتر

پردازنده های دسکتاپ معمولا جدا از مادربرد هستند و امکان تعویض و باز کردن آن ها برای کاربر وجود دارد. روی پردازنده نیز یک فن قرار داده می شود تا دمای سی پی یو را کاهش دهد. حرف S در پردازنده های دسکتاپ به معنی کم مصرف بودن T به معنی خیلی کم مصرف در دسکتاپ است. در یک خانواده پردازنده هم مدلی که با نام X مشخص شده است، نسبت به بقیه اعضای خانواده آن پردازنده سرعت کلاک بیشتری را دارد.

انواع CPU لپ تاپ ( Intel )

همچنین در پردازنده هایی که نام M در آن ها آورده می شود، به معنی Mobile یا سیار بودن است و برای پردازنده های لپ تاپ استفاده می شود. این پردازنده ها اکثرا روی برد نصب و لحیم می شوند. باز کردن آن ها برای کاربران وجود ندارد مگر استفاده از دستگاه های لحیم کاری مخصوص. در پردازنده های لپ تاپ، حرف Q به معنی ۴ هسته ای بودن است و اگر HQ باشد، نشان از قدرت پردازش بالا دارد. حرف L نیز در پردازنده های لپ تاپ نشان از کم مصرف بودن آن است. همچنین اگر پردازنده ای با کلمه U مشخص شود به معنی خیلی کم مصرف بودن آن می باشد که در نتیجه کم ترین سرعت پالس را دارند.

فلسفه نام گذاری پردازنده‌های اینتل چیست؟

شرکت بزرگ و قدرتمند اینتل برای نامگذاری پردازنده‌های خود از اعداد و حروف استفاده میکند. در این بخش قصد داریم بصورت موشکافانه این اعداد و حروفها را بررسی کرده تا شما خواننده‌ی عزیز بتوانید با نگاه کردن به نام ، مدل و شماره‌ی cpu تمام اطلاعات مورد نیاز را برداشت کنید. و در همین بخش بصورت تصویری هر عدد و حرف را توضیح داده‌ایم.

1- مدل پردازنده

بدون شک نام و مدل هر وسیله و قطعه‌ای در ابتدای آن قرار میگیرد. امروزه بعد از گذشت 11 سال از نسلهای قدیمی و پنتیوم اینتل شماره گذاری پردازنده‌ها با core i شروع میشوند و تا کنون 4 مدل مختلف Core i3 ،Core i5 ، Core i7 ، core i9 را به بازار ارائه کرده است که به ترتیب از فناوریهای بالاتری نسبت به قبلی برخوردار هستند اما همیشه شماره‌ی بالاتر به معنی دارا بودن سرعت بالاتر نیست. در ادامه بعد از بررسی فناوریهای ساخت ، بیشتر این موضوع را درک خواهید کرد.

2- فناوری پردازنده

حرف لاتین موجود در نام هر سی پی یو نشان از فناوری بکار رفته در آن دارد. این حروف هر کدام اختصاص دارد به فناوری مربوطه و این حرف میتواند بعد از نام هسته (core) قرار گیرد و یا در انتهای آن و بعد از اعداد 4 رقمی.

حرف K

حرف K که در نامگذاری یک سی پی یو قرار گرفته باشد نشان از آن دارد که CPU به اصطلاح Unlocked است و یوزر میتواند عملیات اورکلاک را انجام دهد. اما در مدلهای که حرف K وجود ندارد عمل اورکلاک امکان پذیر نیست مگر به اندازه‌ی محدود و در حد 10 مگاهرتز.

حرف S

در پردازنده‌ای که این حرف باشد به معنای مصرف کم است . و پردازنده اینتل مصرف انرژی پایینی دارد.

حرف T

حرف T در پردازنده‌های PC به معنی پردازنده خیلی کم مصرف است . و نسبت به فناوری قبلی کم مصرفتر میباشد.

حرف X

حرف X نشان دهنده نسخه Extreme است. این حرف به تنهایی چند ویژگی را به کاربر منتقل میکند. ابتدا اینکه پردازنده اینتل از سرعت کلاک بیشتری برخوردار است و همچنین مانند حرف K این مدل نیز قابلیت اورکلاک را داردف و دیگر ویژگی که این حرف برای سی پی یو بیان میکند اینست که در پردازنده‌های core i7 که پسوند X دارند قطعا ۴ هسته ای به بالا هستند .

حرف M

در ابتدای مقاله نیز اشاره شد که حرف M در پردازنده‌های لپ تاپ استفاده میشود و ابتدای کلمه Mobile میباشد و به معنای سیار یا همراه است .

حرف Q

بغیر از مدلهایی که در لپ تاپها استفاده میشود هر مدل از پردازنده که حرف Q داشت نماینگر 4 هسته‌ای بودن آن است. حرف Q برگرفته از عبارت Quad است و وجود آن در مدل سی پی یو به معنی ۴ هسته ای است.

حرف L

حرف L در پردازنده های لپ تاپ ابتدای کلمه Low Power به معنی کم مصرف است .

حرف E

حرف E که اختباص شده از عبارت Embedded است به معنی جاساز شده و یا اضافه شده است که این نوع پردازنده اینتل برای لپ تاپ‌ها بکار میرود و فلسفه‌ی آن بخاطر وجود بردهای ( SMD ) در لپ تاپهاست. این نوع CPU که با لحیم کاری روی برد نصب میشود مانند بردهای موبایل که آنها نیز از نوع بردهای ( SMD ) هستند و غیر قابل تعویض هستند مگر با استفاده از ابزار خاصی مثل هیتر مخصوص. استفاده از این نوع تکنولوژی برای کاهش حجم برد و همچنین کاهش مصرف انرژی میباشد.

حرف U

حرف U در پردازنده های لپ تاپ ابتدای کلمه Ultra Low Power به معنی خیلی خیلی کم مصرف است . این پردازنده ها در یک خانواده جزء پردازنده هایی با کمترین سرعت کلاک پالس هستند .

جدول حروف با توضیحات

Alpha Prefix Description
QX Desktop or mobile quad-core extreme performance processors
X Desktop or mobile dual-core extreme performance processors
Q Mobile quad-core high performance processors
E Desktop energy efficient dual-core processors with TDP greater than or equal to 55 W
T Mobile highly energy efficient processors with TDP 30-39 W
Y Extremely low power
P Mobile highly energy efficient processor with TDP 20-29 W
L Mobile highly energy efficient with TDP 12-19 W
U Mobile ultra high energy efficient with TDP less than or equal to 11.9 W
S Mobile small form-factor with 22×22 BGA package
K Unlocked
QM Quad-core mobile
M Mobile

3- شماره نسل پردازنده

تا امروزی که من در خدمت شما عزیزان هستم و این مقاله رو مینویسم تعداد ده نسل از پردازنده اینتل به بازار ارائه شده و هروقت که نسلی معرفی شد من این نوشته‌هارو آپدیت میکنم. نسلها را خدمتتان معرفی کرده‌ایم. اما ذکر این نکته خالی از لطف نیست که عدد اول از اعداد چهار رقمی پردازنده اختصاص به نسل آن دارد و در مدلهای قدیمی که عدد سه رقمی استفاده میشد جای این عدد خالی بود.

4- بارکد یا همان SKU

عدد سه رقمی و بعد از شماره‌ی نسل مربوط به SKU دارد که در 99 درصد سایتها واقعا نمیدونن این عدد به معنی چی هست. این عدد درواقع بارکد اون مدل هست و بارکد هرمدلی جزئییات دقیق آن را بیان میکند. شما اگر به سایت اصلی اینتل مراجعه کرده و بارکد هرمدل را بزنید جزئییات آن را خدمتتان ارائه میدهد. معمولا شماره بارکدهای بالاتر کیفیت و قدرت بالاتری دارند.

کدخوانی پردازنده اینتل از روی عکس

تمام مطالب بالا که در رابطه با فلسفه‌ی نام گذاری اینتل بود را شما از طریق عکس زیر میتوانید در یک نگاه متوجه بشوید.

cpu ، سی پی یو

5- سرعت کلاک و یا فرکانس پردازنده

CPU Clock Speed که ما آن را سرعت پردازنده نام گذاری کرده‌ایم، در واقع همان فرکانس کاری هسته‌های پردازشگر تراشه‌ها در گوشی‌های هوشمند و تبلت‌ها نیز به شمار می‌رود. به توانایی انجام عملیات محاسبه(پردازش اطلاعات) در یک ثانیه را سرعت کلاک گویند که با واحد هرتز اندازه گیری میشود. این عدد در پردازنده اینتل بسیار بزرگ است و از گیگاهرتز(GH) برای بیان آن استفاده میکنند. سرعت فرکانس یکی از معیارها جهت مقایسه‌ی بین سی پی یوها میباشد. البته در مقایسه باید تمام بررسی شوند تا یک نتیجه‌ی درست بتوان گرفت.

معماری پردازنده (مطلب تخصصی )

دو نوع معماری برای پردازنده‌ها داریم که بر اساس کارایی و قدرت سی پی یو متفاوت است. یعنی دونوع پردازنده‌ی مرکزی داریم “ARM“، اینتل “X86” که در ساخت هسته‌ی اصلی تفاوتهایی باهم دارند.

“ARM” مخفف عبارت “Advanced RISC Machine” می‌باشد و هسته اصلی CPU آن نیاز به 35 هزار ترانزیستور دارد. در اکثر موبایلها و تبلتها از این هسته استفاده میکنند.

اما در پردازنده‌های “X86” نیاز به میلیون‌ها ترانزیستور در بخش هسته سی‌پی‌یو هست و همین امر نیز منجر به بالا بودن سرعت و قیمت آن می‌شود.بر خلاف “ARM“، اینتل “X86” از این معماری برای پردازنده‌های سیستم‌های کامپیوتری استفاده نموده است.

Samsung Galaxy A70 – مشخصات فنی گوشی موبایل سامسونگ گلکسی a70ادامه

اما در تولید و ساخت این دونوع هسته ما دونوع معماری داریم ؛ 1- معماری “RISC“، نوعی معماری سیستمی‌ می‌باشد که به صورت کامل و فشرده بهینه سازی شده است. ودر هسته‌های ARM بکارمی‌رود. 2- معماری “CISC” از دستورات پیچیده‌تری تبعیت می‌کند و معماری هسته‌های X86 راتشکیل میدهد .

جهت تشخیص اینکه پردازنده‌ی تلفن همراه شما از کدام معماری استفاده میکند از نرم افزار استفاده “Droid Hardware Info”کنید.

در زبانه‌ی CPU داخل این اپلیکیشن در صورتی که کلماتی چون “ARM“، “Armeabi” را مشاهده کردید، بدین معناست که نوع پردازنده گوشی شما ARM می‌باشد.
در صورت مواجه شدن با کلماتی همچون “x86abi“،” x86“، یعنی نوع پردازنده شما X86 می‌باشد.

32 یا 64 بیتی ؟؟؟

بارها با این اعداد برخود داشته‌اید و بارها شنیده‌اید که پردازنده‌ی فلان مدل 32 بیتی و یا 64 بیتی هست. این اعداد در بین پردازنده‌های موبایل و کامپیوتر مشترک است و یک مفهوم را میرسانند.

بذارید بصورت ساده و خیلی روان این موضوع را برایتان توضیح دهم. شما حتما میدانید که در عملیاتهای دیجیتالی جهت اینکه بتوانند برای پردازنده قابل فهم باشد از کدهای صفر و یک استفاده میکنند. این صفر و یک‌ها یک زوج از دو عدد مختلف محسوب میشوند که برای آدرس دهی‌های اطلاعات استفاده میشوند.

و اما مبحث صفر و یک در 32 بیتی. در پردازنده‌های 32 بیتی یا ساخته شده با معماری 32 بیتی پردازنده قادر خواهد بود 2(یک زوج عدد) به توان 32 عدد را آدرس دهی نماید یعنی عددی برابر 4,294,967,296 و در یک پردازنده‌ی 64 بیتی پردازنده قادر خواهد بود 2 به توان 64 عدد آدرس دهی نماید یعنی برابر ۱۸،۴۶۶،۷۴۴،۰۷۳،۷۰۹،۵۵۱،۶۲۶ . تفاوت این دو معماری در اینجا واقعا ملموس شد و شاید تا کنون با همچنین اعدادی برخورد نداشته بودید.

سخن آخر

برای تهیه‌ی این مقاله زحمت فراوانی کشیده شده تا بتوانیم مطالب درست و صحیح و به روز خدمت شما عزیزان ارائه دهیم. این نوشته بارها آپدیت خواهد شد و به آن مطالب ناب دیگر نیز اضافه خواهد شد. از شما کاربر عزیز درخواست میکنیم نظر خود را در هر موردی که به ذهنتان میرسد پایین همین پست کامنت کنید. با تشکر فراوان موبایل ست.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *